Ánægjulegt að sjá að fólk kemur enn hér inn til að glugga í gömul blogg.  Þau ná fram í október 2008 og er því hægt að fylgjast með bloggunum frá hruninu.  Margt af þessu hefur ræst, og vildi ég gjarnan að núverandi spár mínar rætist ekki.
Ykkur er velkomið að glugga á landvarnarflokkurinn.blog.is þar sem ég blogga um mál líðandi stundar. 
Verið velkomin
Gunnar Kristinn

24. apríl síðastliðinn lagði ég inn kæru til Ríkislögreglustjóra þar sem ég kærði Samfylkinguna fyrir landráð.  Kæran var samin í fljótheitum en fékk góða umfjöllun á netheimum.  Taldi ég Samfylkingin hafa gerst sek um landráð þegar forsvarsmenn InDefence hópsins sögðu að breskir þingmenn höfðu tjáð sér að íslenskir ráðamenn vildu gefa eftir í Icesave deilunni fyrir meðbyr inn í ESB.  Taldi ég að um væri að ræða skýrt brot á almennum hegningalögum um landráð. -Sjá meðfylgjandi kæru.

Landráðalögunum fylgir þó sá galli að dómsmálaráðherra verður að samþykkja kæruna, en hann verður seint hlutlaus í þessu máli.  Gerði ég þá kröfu að umboðsmaður Alþingis myndi skera úr um gildi kærunnar, svo hún fengi réttláta málsmeðferð.

Nú ber svo við að á þessum Drottins dýrðar degi, 28. september 2009, berst mér svar frá Ríkislögreglustjóra.

Kæran sem lögð var inn var á þessa leið:

 

 23.04.2009
Reykjavík
Ég undirritaður kæri hér með Samfylkingarinnar fyrir landráð og brot á 86.gr. og 87.gr. almennra hegningarlaga um landráð. Vegna fregna um að ráðherrar Samfylkingarinnar hafi með órétti látið undan kröfu Breta um ábyrgðir Íslendinga á Icesave skuldum Landsbanka Íslands sem voru talin að mati sérfræðinga langt umfram það sem lög gera ráð fyrir, geri ég kröfu að leyst verði úr þessu máli fyrir dómstólum. Í kæru þessari felst sú ásökun að ráðherrar Samfylkingar hafi með svikum við íslenska þjóð samið um að taka á sig skuldir sem eru langt umfram greiðslugetu þjóðarinnar gegn því að fá meðbyr Breta í Evrópusambandið. Ég vísa til ummæla Indefence hópsins í þessu sambandi auk fregna í Fréttablaðinu þann 23. apríl 2009. Ég lít á vitnisburð Ólafs Elíassonar málssvara Indefence hópsins í fjölmiðlum um samskipti hans við breska ráðamenn sem sönnunargagn. En þeir buðust til að greiða fyrir inngöngu Íslendinga inn í ESB ef þeir gengju að kröfum Breta skv. fréttum. Í þessari kæru felst einnig sú ásökun að ráðherrar Samfylkingarinnar hafi gert samband við yfirvöld í Bretlandi í því augnarmiði að skerða sjálfsákvörðunarrétt þjóðarinnar með að neyða á þjóðina skuldbindingar sem hún á ekki að bera sakvæmt þjóðarrétti til að fá pólitískan meðbyr í ESB aðild, þrátt fyrir að slíkt hafi ekki verið á stefnuskrá og sáttmála ríkisstjórnarinnar. Samfylkingin hefur því gerst sek um landráð í þessum tveimur liðum
X. kafli. Landráð.
86. gr. Hver, sem sekur gerist um verknað, sem miðar að því, að reynt verði með ofbeldi, hótun um ofbeldi, annarri nauðung eða svikum að ráða íslenska ríkið eða hluta þess undir erlend yfirráð, eða að ráða annars einhvern hluta ríkisins undan forræði þess, skal sæta fangelsi ekki skemur en 4 ár eða ævilangt.
87. gr. Geri maður samband við stjórn erlends ríkis til þess að stofna til fjandsamlegra tiltækja eða ófriðar við íslenska ríkið eða bandamenn þess, án þess að verknaðurinn varði við 86. gr., þá varðar það fangelsi ekki skemur en 2 ár eða ævilangt. Sé þetta í því skyni gert að koma erlendu ríki til þess að skerða sjálfsákvörðunarrétt íslenska ríkisins á annan hátt, þá varðar það fangelsi allt að 8 árum.
Ég geri mér grein fyrir að dómsmálaráðherra verður að samþykkja kæru þessa til þess að hún fái meðferð fyrir dómstólum, en bendi á að dómsmálaráðherra er með öllu óhæfur í þessu máli eðli málsins samkvæmt. Ég mæli með að umboðsmaður Alþingis skeri úr um gildi kærunnar.
Virðingarfyllst,
Gunnar Kristinn Þórðarson

 

Svar ríkislögreglustjórans var á þessa leið.

 

Vísað er til kæru yðar dagsett 23. apríl 2009, þar sem þér kærið Samfylkinguna fyrir landráð og brot á 86. og 87. gr. almennra hegningarlaga nr. 19/1940 með síðari breytingum.

Efnahagsbrotadeild ríkislögreglustjórans hefur ákveðið að vísa kærunni frá þar sem ekki þykja efni til að hefja rannsókn út af henni.

Hægt er að kæra ákvörðun þessa til ríkissaksóknara, sbr. 5. mgr. 52 gr. laga nr. 77/2008 um meðferða sakamála, sbr. 6. mgr. 3. gr. laga nr. 156/2008

 

Ekki veit ég hvort kæra mín hafi átt erindi við efnahagsbrotadeild ríkislögreglustjórans eða hver innan þeirrar stofnunar á að hafa með kæru þessa að gera.  En ég lýsi eftir löglærðum aðiljum til að bregðast við þessu svari með kæru til ríkissaksóknara.

Áhugvert var viðtalið við hagrýnin í Silfri Egils, sem benti réttilega á að fullyrðingar Seðlabanka og stjórnmálamanna um að heimskreppan sé í rénum, sé þvættingur og áróður.  Sá hefur lög að mæla því allar tölur lúta að því að úlfakreppa sé í farvatninu.  Hvernig sem sú kreppa mun liggja verður hún skuldakreppa, og sú stærsta í mannkynssögunni. 

Fjölmiðlar eru nú notaðir sem eitt helsta hagstjórnartækið einkum vegna þess að engin eru eftir til að beita.  Þetta kemur til vegna ofurtrúar á sálarfræði hagkerfisins, en markaðskratarnir í Bandaríkjunum telja að sálfræði markaðarins sé svo mikilvægur þáttur í hagvextinum að lygar, ósannsögli og áróður geti snúið heimsefnahaginum á betri veg.  Þetta er auðvitað rugl, því þótt hagkerfið láti snertast af hugarburðum mannsins, þá liggur það á raunveruleikanum og raunverulegum staðreyndurm.  Slíkar staðreyndir benda á skuldastöðu ríkis, heimila og fyrirtækja í Bandaríkjunum, viðskiptahalla Bandaríkjanna við útlönd og hversu háð Evrópa og Asía er bandarískum neytendum. 

Nú ber svo við að fréttir  berast utan að líf sé að glæðast í alþjóðaviðskipti.  Það vekur ugg að slíkar fréttir teljist gleðilegar, þegar viðskiptahalli við útlönd er að aukast á nýjan leik, þrátt fyrir að innflutningur hafi rýrnað um 30% á ársgrundvelli og útflutningur um 20%.  Þegar markaðir tóku við sér í mars, minnkaði eða nánast hvarf viðskiptahallinn, en tók að aukast aftur í sumar.  Þetta vekur ugg vegna þess að markaðir víðast hvar um heim, eru að hækka vegna aukinnar skuldsetningar bandarískra neytenda, sem eru jú flestir á hausnum.  Obama er líkt og heilög Jóhanna á góðri leið með að koma millistéttinni fyrir kattanef, en 7 milljón íbúða eru í þann veginn að falla í eigu lánadrottna í Bandaríkjunum, og er raunatvinnuleysi um 17% sé það reiknað eins og hér heima.  Obama, líkt og heilög Jóhanna, hyglir ríku yfirstéttinni og eys og sópar almannafé í vasa fjármagnseigenda og lætur millistéttinna bókstaflega svelta.  Þetta geta þeir með því að láta greipar sópa um heimili landsmanna fyrir tilstilli verðtryggingarinnar og skertra launa og kaupmáttar, og slær skjaldborg um fjármagseigendur en krossfestir skuldara á banatóli jafnaðarmannastefnunnar.  Það er vesæl kaldhæðni að meirihlutinn á Alþingi kenni sig við félagshyggju.  Frekar væri lag að kalla hana gúmmi-kommúnisma eða perversívan markaðskratisma.

Eins og þróun gullverðs bendir til, þá búast seðlabankar heimsins og vogunarsjóðir við ýmist óðaverðbólgu eða óðaverðhjöðnun á alþjóðalegum skala.  Þetta skellur á með fullum þunga þegar dollarinn hrynur vegna skuldsetningar bandaríska ríkisins og peningaprentunar.  Þá skrúfa bandarískir neytendur fyrir innflutning, með því einu að velja bandarískar vörur framfyrir erlendar.  Innflutningur verður einfaldlega dýr, og of sterk evra mun veita útflutningsfyrirtækjum Þjóðverja og Frakka náðarhöggið.  Framundan er alkul í alþjóðaviðskiptum, og vekur það skelfingu að ríkisstjórnin ætli að ganga með Icesave skuldina í fyrirlitlegar og óréttmætar málamiðlanir.

http://www.bea.gov/newsreleases/international/trade/tradnewsrelease.htm

Creditinfo reiknar með að um 30 þúsund manns verði komin í alvarleg vanskil og á vanskilaskrá eftir 12 mánuði ef allt fer á versta veg. Þessir 30 þúsund einstaklingar eiga rúmlega 12 þúsund börn, og tæplega 20 þúsund maka sem ekki eru á vanskilaskrá. Því má ætla með tölfræðilegri nákvæmni að 62 þúsund einstaklingar muni búa við alvarleg vanskil og rúið lánstraust eftir 12 mánuði, en þá eru öll ungmennin ótalin sem eru yfir 18 ára en búa í foreldrahúsum atvinnulaus eða í námi. Því er óhætt að bæta nokkur þúsundum við þessa tölu. Þegar við tölum um alvarleg vanskil, þá eru ekki þeir taldir sem eru í miklum vanskilum en eru ekki sendir á vanskilaskrá, m.a. vegna meiri sveigjanleika lánastofnanna vegna efnahagsástandsins.

Samkvæmt tölum Creditinfo er hver einstaklingur um 4 mál í löginnheimtu á vanskilaskrá, og lengist því tíminn sem tekur til endurnýjunar á meðan kreppir að. Til þess má geta að 2/3 þeirra sem fara á vanskilaskrá lenda í varanlegu greiðsluþroti.

Hingað til hafa ráðamenn einblínt á þá einstaklinga sem stefna í gjaldþrot. Þetta er ósanngjarnt sjónarmið, því mikil fækkun hefur verið á þeim vanskilamönnum sem sækja um gjaldþrot og þeim kröfuhöfum sem krefjast gjaldþrotaskipta. Í staðin er fólk í greiðsluþroti í um 10 ár með rúið lánstraust og rúið rétti til eignamyndunar. Það er því fáránlegt að yfirvöldum að tala um gjaldþrotafólk sem áhættuhóp, heldur ætti að horfa til þeirra sem eru þegar í alvarlegum vanskilum eða stefna í þau og greiðsluþrot.

Það vekur þó von fregnir Stöðvar 2 um yfirlýsingar félagsmálaráðherra um leiðréttingu gengistryggðra og verðtryggðra skulda. Við skulum vona að rétt sé eftir honum haft, því sú frétt kom ekki fyrir á fréttastofu RÚV.

http://visir.is/article/20090926/FRETTIR01/387480788/-1

Í tilefni þess að Davíð Oddsson var ráðinn ritstjóri yfir Morgunblaðinu er mér það ljúft og skylt að tilkynna að ég hef fært bloggið mitt yfir á mbl.is, og kallast það landvarnarflokkurinn.blog.is.  Ég mun þó tvífæra færslur hingað á meðan umskiptin verða.
Verið velkomin.
Gunnar Kristinn Þórðarson

Sjálfssagt eru sumir hissa að sölur á notuðum íbúðum í Bandaríkjunum fækkaði um 2.7% í ágúst og er það fyrsta fækkunin frá því í mars þegar markaðir fóru að taka við sér.  Sjálfur tel ég þetta smjörþefinn af því sem koma skal þá þegar þessar 7 milljónir íbúða fara í eigu bandarískra lánadrottna, en einnig þegar vaxtastigið fýkur upp úr öllu valdi.  Til að mæta þessum skuldum mun þessi misskildi snillingur Obama, þurfa að hækka skatta upp úr öllu valdi, vexti, og skera niður ríkisútgjöld eins og engin sé morgundagurinn.  Hinn möguleikinn er einnig fyrir hendi; að sýna heiminum fingurinn og afskrifa einhliða skuldir sínar, eða prenta sig út úr vandanum.  Hver sem niðurstaðan verður, er von á alkuli í alþjóðaviðskiptum, og mun ballið byrja fyrir alvöru þegar dollarinn hrynur í vetur. 
Það kemur nú í ljós á G20 fundinum að Obama er rjúkandi vitlaus út í Evrópuríki fyrir að vilja ekki auka neyslu og skuldsetningu heima fyrir.  Í einfaldleika sínum hélt hann að útflutningsþjóðir og púrítanar eins og Japanir, Þjóðverjar og Kínverjar myndu henda aldagamalli hugsun fyrir aftan sig, rísa úr sætum og klappa fyrir þessari þvælu í Óbama.  Ónei, það tekur áratugi ef ekki aldir að breyta samfélagsgerð og hugsunarhætti heilu menningarsvæðanna.  Úflutningsþjóðir verða ekki innflutningsþjóðir bara að gamni sínu.  Pattstaða er komin upp, þar sem ljóst þykir að neysla Bandaríkjamanna mun ekki framkalla efnahagsbata, og útflutningsþjóðir eru ekki á þeim buxunum að fara að kaupa bandaríska framleiðslu að gamni sínu.  Það vekur einnig ugg að með hækkandi mörkuðum seinustu mánuði, hefur viðskiptahalli Bandaríkjamanna við útlönd farið að aukast á ný.  Það er þróun sem stenst ekki veruleikann.
http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601068&sid=aIHod.Mpqglk

Heyrst hefur að ég sé tiltölulega svartsýnn.  Það er merkileg tilviljun því ég var að rekast á nokkrar áhugaverðar heimsfréttir, sem Íslendingar hafa auðvitað engan áhuga á.  Heimsfrétt gærdagsins var að gullverð stefnir í heimsögulegt hámark, en heimsfrétt dagsins í dag er spá hagrýna að önnur húsnæðiskrísa sé í farvatninu í Bandaríkjunum vegna þess að um 7 milljónir heimila hafa lent í greiðsluþroti og eru húsnæðin á leið í eigu lánadrottna.  Þegar þetta skellur á búast menn við nýju hruni á bandarískum fasteignamarkaði.  Til þess má geta að heimskreppan hófst sem íbúðarveðlánakreppa í Bandaríkjunum.
http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601087&sid=aw6_gqc0EKKg
Það er eins og það sé ekki nóg, heldur er það farið að rofa til í kollunum á bandarískum hagrýnum, en talað er nú um að senn líði að "falli Rómar" og Bandaríkjanna vegna heimsögulegra skulda.  Þar er átt við ríkiskuldir og ófjármagnaðar almannatryggingar upp á 56 billjónir dala, og tæpur 1 billjóna hallarekstur ríkisins á hverju ári næsta áratuginn.  Senn blasir við mesta skuldakreppu mannkynssögunnar.  En hey! Um að gera að vera bjartsýnn, eins og bankastjórarnir voru 2007!!
http://www.bloomberg.com/apps/news?pid=20601068&sid=aJ6jnKWHrQgI

Verð á gulli fór í dag í 1016 dollara á únsuna sem er 4 dollurum frá því að vera í heimssögulegum hæðum.... hmmm!!!  Hvað ætli það þýði...hux!!  Það gerðist seinast korter fyrir hrun 2008 og rétt fyrir allar helstu heimskreppur sögunnar.  Pæpæ pomm pomm!!
Vegna sífellt aukinnar áhættusækni á mörkuðum er ljóst að það eru ekki einkaaðiljar sem eru að kaupa gull, heldur seðlabankar.  Hmmm!!! Af hverju skyldi það gerast?  Skyldi það vera út af því, að Seðlabankar segja eitt og meina annað?  Jú nema hvað!  Seðlabankar vita nefnilega að annað hrun er í aðsigi með annað hvort óðaverðbólgu, hruni dollars eða óðaverðhjöðnun.  Hvað haldið þið?
Þrátt fyrir að þetta séu í raun heimsfréttir, er ég viss um að þjóðfélagsrýnar eins og Egill Helga fara að bísnast yfir einhverju misgöfugu hlutabréfabraski í þáttum sínum.
http://www.marketwatch.com/

Það er sorglegt hversu stjórnvöld sýna geðleysi sitt gagnvart skuldastöðu heimila.  Á meðan fjármagnseigendur sitja á 2000 milljörðum í bönkunum á sögulegum vöxtum, þá eru 20 þúsund Íslendingar í alvarlegum vanskilum, og er talið að börn þessara einstaklinga séu um 10 þúsund.  Er reiknað með að alvarleg vanskil muni fara upp í tæp 33 þúsund næstu 12 mánuðina og eru börn þessara einstaklinga um 15% af öllum börnum þjóðarinnar yngri en 18 ára.  Eru börn yngri en 18 ára um 80 þúsund á Íslandi, en 15% af 80 þúsundum gera 12 þúsund. Þá eru ótalin börn sem eru um 600 og búsett erlendis, og ungmenni eldri en 18 ára sem búa í foreldrahúsum í námi.  Við þennan fjölda má bæta mökum vanskilamanna, en ef við erum hófleg, getum við reiknað með að helmingur maka vanskilamanna séu ekki á vanskilaskrá.  Þá munu fullorðnir, sem búa við alvarleg vanskil, nema um 50 þúsundum að ótöldum 13 þúsund börnum.  Þetta gera um 63 þúsund einstaklinga sem munu búa við alvarleg vanskil næstu 12 mánuði, og er þá varlega áætlað.  Þá eru ótalin ungmenni eldri en 18 í foreldrahúsum og alla þá sem eru í vanskilum en ekki komin með sín mál í lögfræðiinnheimtu.
Ég spyr, á að beita sértækum úrræðum fyrir svo stóran hluta þjóðarinnar?  Hvernig ætla þeir að fara að því?  Hvernig ætla stjórnvöld að halda uppi eðlilegri eftirspurn og atvinnustigi þegar hún hefur gert þriðjung þjóðarinnar gjaldþrota og rústað lánstrausti þeirra? 
Hvað finnst þér?

Efnahagsaðgerðir Bandaríkjanna og annarra stórþjóða virðast hafa borið árangur og heimskreppan virðist í rénum.  Flestir hagvísar benda til vaxtar, og verð virðast á uppleið.  Töluvert hefur dregið úr verðhjöðnun, og einkaneysla virðist aukast í Bandaríkjunum þrátt fyrir að dregið hefur verið úr efnahagsaðgerðum til að örva einkaneyslu, eins og Cash for clunckers bílasöluprógram Obama.  Framleiðsla er að aukast, verð eru að hækka, hlutabréf hækka, og olíuverð virðist hafa náð jafnvægisvirði, í kringum 70-75 dollara á tunnuna.  Hins vegar nema skuldir Bandaríkjanna um þrefaldri vergri landsframleiðslu, en séu ríkisskuldir lagðar saman við ófjármagnaðar almannatryggingar næstu tvö árin, nema skuldir 56 billjón dala, sem er um fjórföld landsframleiðsla.  Við þetta bætist að sé atvinnuleysi reiknað eins og gert er á Íslandi, þ.e.a.s. séu atvinnuleysisdagarnir taldir, þá nemur atvinnuleysi í Bandaríkjunum um 16.8%.  Heimili eru yfir-höfuð-veðsett, og lánstraust millistéttarinnar í molum, líkt og á Íslandi.  Hafa Alan Greenspan, Nouriel Roubini, Paul Krugman, Joseph Stiglitz og Wolfgang Munchau reikna með tvöfaldri kreppu, eða svokölluðum W-laga bata.  Gríðarlegt magn er enn af eitruðum eignum í evrópskum bönkum, og þrátt fyrir að viðskiptahalli við útlönd hafi eitthvað aukist á seinustu tveimur mánuðum, hafði hann ekki verið minni á öðrum ársfjórðungi síðan 2001. 
Stund sannleikans verður þegar dollarinn hrynur gagnvart gjaldmiðlum helstu útflutningsþjóða, eins og Þýskalands, Japans og Kína; en þau örlög dollarsins verða óhjákvæmileg, vegna skuldastöðu Bandaríkjanna og peningaprentunar seðlabanka Bandaríkjanna.  Við hrun dollars rýrna eignir Kínverja og Japana sem eru í dollurum taldar, og styrking evrunar, yuans, og yens gagnvart dollar mun veita útlfutningi þessara ríkja náðarhöggið.
Í sögulegu samhengi hafa allar alvarlegar kreppur átt sér stað með kyppum.  Leiðin niður á við hefur verið með tímabundnum bólum á mörkuðum, og má þar nefna bólur á Týnda áratug Japana og í aðdraganda kreppunar miklu, en á tímabili héldu allir að kreppurnar væru í rénum, og allt væri að ganga upp.  Þessi í stað varð enn meiri eignarbruni og kreppurnar urðu dýpri og langvinni.  Þrátt fyrir að þróuð ríki hafi að mestu sloppið hingað til við alvarlega fátækt, má ekki gleyma, að vegna hnattvæðingarinnar, hafa afleiðingar heimskreppunar þegar orðið alvarlegri en nokkurtíman í kreppunni miklu.  Vil ég hér vísa í ritgerð Robert C. Altmans, Globalization in Retreat, í sumar hefti Foreign Affairs, en þar metur hann að 2.4 milljón barna muni deyja úr hungri næst 6 árin, beinlínis vegna kreppunar, og bætist sá fjöldi við það hungur sem var viðvarandi fyrir hrun.  Um er að ræða 400 þúsund börn á ári, eða 34 þúsund börn á mánuði næstu 6 árin.
Hvernig sem á það er litið er yfirstandandi kreppa þegar orðin alvarlegri en kreppan mikla.
Í ljósi þess að efnahagsaðgerðir Bandaríkjanna virðast vera að heppnast vekur það ugg í brjósti að þeir hyggjast halda stýrivöxtum í 0% áfram og dæla almannafé í atvinnulífið.  Það bendir til þess að þeir líta enn á verðhjöðnun sem aðalógn heimsefnahagsins, og með hverjum deginum sem yfirvöld draga það að skera niður útgjöld, hækka vexti og skatta, eykst hættan á óðaverðbólgu um allan heim.  Hafa sumir hagrýnar reyndar bent á, að yfirvöld vilji háa verðbólgu til að draga úr skuldum.  Í hagkerfum þar sem engin verðtrygging er, þýðir verðbólga eignatilfærsla frá lánadrottni til skuldara, sem í þessu tilfelli færist frá Kína til Bandaríkjanna.  Vandinn er, að næstum ómögulegt er að halda verðbólgu hæfilegri, t.d. 7% sem margir hagrýnar hafa bent á sem hagstæða tölu, og eru meiri líkur en minni að hagstjórnendur Bandaríkjanna muni missa tökin á þróun mála.

Hér er áhugaverð frétt sem birtist um yfirvofandi gjaldeyriskreppu á vísi.is.  Frá því í febrúar hafa markaðir hagað sér með þeim væntingum að Kína muni leiða alþjóðlega eftirspurn og hagvöxt.  Vissulega kom það á óvart þegar Kínverjar tilkynntu um hagvöxt yfir 7% á öðrum ársfjórðungi, en þó er þá ekki öll sagan sögð.  Kínverskar stofnanir eru óskilvirkar og hafa markaðsrýnar bent á að útreikningur hagvaxtar sé háður gríðarlegri óvissu í Kína.  Kína er heldur ekki frjálst markaðssvæði í hefðbundnum skilningi þar sem atvinnulífið er nátengt, beint eða óbeint, kínverska kommúnistaflokkinum.  Landsframleiðsla segir heldur ekki allt.  Þessi 2.5 billjón dollara hafa safnast saman á reikning kommúnistaflokksins, aðalega eftir viðskipti við Bandaríkjamenn, en hverfandi brot af hagnaði við umheiminn hefur skilað sér til alþýðunnar.  Langmesti meirihluti Kínverjar býr í sveitum landsins og búa hvorki við rennandi vatn né rafmagn.  Aðeins 1.6 milljón heimili búa við 4.6 milljón ísl. króna í árslaun, eða meira.   Hagkerfið er um 10% af stærð Bandaríkjanna, og er því glórulaust að ætla að Kína muni draga heiminn á eftir sér.  Hitt er líklegra að Kínverjar lepji dauðann úr skel eftir hrun dollarsins.  Við sjáum það þegar núna, að hindranir eru komnar á innflutning kínverskra dekkja, þrátt fyrir fögur loforð um enga verndarstefnu.  Verndarhyggja getur einnig átt sér stað óháð pólitískum ákvörðunum.  Þegar dollarinn hrynur, verður einfaldlegra ódýrara fyrir Bandaríkjamenn að versla innlent.  Evran, yuan og yen munu styrkjast mjög gagnvart dollar sem mun valda hruni í þjóðartekjum.  Hins vegar verður það sífellt ákjósanlegra að kaupa framleiðslu af Bandaríkjunum.

Það eru áhugaverðar fregnir frá fjármálafréttaveitunum, sem segja að gullverðið í dag  haf farið upp í 1011.55 dollara, sem er aðeins 1.9% minna en hið sögulega met, sem var slegið korter fyrir hrun í mars 2008.  Þá greip ríkissjóður Bandaríkjanna til neyðarúrræða eftir fall Bear Stearns.  Það er ekki von nema markaðsrýnar óttist nýtt hrun.
Verslun með gull, rétt eins og olíu, fer fram í dollurum, en dollarinn er á sífelldri niðurleið, á meðan viðskiptahalli Bandaríkjanna við útlönd eykst á nýjan leik.  Staðan er vægast sagt súrrealísk.  Bandarísk heimili, fyrirtæki og ríkissjóður eru yfir-höfuð-veðsett, og sætir það undrun af hverju viðskiptahalli eykst á meðan innflutningur til Bandaríkjanna verður dýrari.  Það er líka umhugsunarefni af hverju framleiðsla eykst í heiminum í jöfnum hlutföllum við viðskiptahalla Bandaríkjanna.  Þetta bendir til þeirrar skelfilegu staðreyndar að markaðir eru í þann veginn að springa með látum.  Fjárfestar óttast verðbólgu vegna hrun dollarsins, sem allir hafa nú gengið að vísu sem óhjákvæmilegum örlögum gjaldmiðilsins, og kaupa því gull.  Eftirspurnin verður meiri vegna lækkun dollars, því heimsmarkaðsverð er reiknað í dollurum.  Hins vegar er olían líka reiknuð í dollurum, en tunnan lækkaði um tæp 4% í dag.  Það bendir til þess að fjárfestar búast við nýju hruni á mörkuðum.  Þegar fall dollarsins gagnvart helstu gjaldmiðlum verður tilfinnanlegt, má búast við hruni á bandarískum hlutabréfum, en virði þeirra, er auðvitað í dollurum. 

Nú má búast við að fjárfestar hlaupi á ný í öryggið, og verður áhugavert að vita næstu tölur um arsemiskröfur á bandarískum ríkisskuldabréfum.  Ég er nefnilega ekki viss að það verði jafn mikil ásókn í þau þrátt fyrir skelfinu fjárfesta.  Hrun dollars mun gera ríkisskuldabréfin sífellt meira óaðlaðandi.  Ekkert bendir til að tunnan á olíu fari upp fyrir 75 dollara á næstu misserum og virðast öll spjót beinast að gulli og eðalmálmum....rétt eins og fyrir hrun, og í kreppunni miklu.

Viðskiptahalli Bandaríkjanna við útlönd er mjög tímabundið fyrirbæri vegna skuldastöðu þjóðarinnar.  Með hruni dollars munu framleiðendur og neytendur í Bandaríkjunum einblína á innlendan markað, og skilja heiminn eftir í kuldanum.  Þá mun framleiðsla aftur dragast saman í Þýskaland, Kína og Japan.

Þú manst að fátækt var af náð oss veitt af vorum drottni. Það er gömul saga. En Guð og menn og allt er orðið breytt og ólíkt því sem var í fyrri daga. Því fyrr var vissast vegi drottins á að vera af hor og örbirgð nærri dauður. Því hærra nú sem herrans þjónar ná því hærri laun, því meiri völd og auður. Í fátækt skortir bæði náð og brauð, því bendi guð þér veg með þjónum sínum: þú verður vinur fyrst að fá þér auð, þá færðu líka náð hjá drottni þínum. Því hafi þér ei heppnast ?stöðu? að ná og heldur ekki lánast vel að búa, þá mun þér veröld vera gæðafá og vinir drottins að þér baki snúa. Þó drottin sjálfan þekkir ekki þú, þá þekkjast allir best af vinum sínum. Og gáðu að hverjum hlotnast virðing sú að hafa sæti næstir presti þínum. Og eins er drottinn auði vorum hjá og allar vorar syndaflækjur greiðir, og börnin okkar verða voldug þá, þó vitið skorti, náðin guðs þau leiðir. Og eins er það að þá sem eiga gull, frá þjófnað verndar náðarherrann blíði, en þúsund svarthol á hér fjandinn full af flökkuþjóð og öðrum sultarlýði. Þú félaus maður mátt hér líða nauð og munt í Víti síðar kenna á hörðu. En takist þér að eiga nógan auð, þig englar geyma bæði á himni og jörðu.

Þorsteinn Erlingsson 1858 - 1914

Undanfarin ár hefur lánsemi og ógæfa verið mér hugleikin.  Fram hafa sprottið allskyns viðskiptagúrúar sem eru óljóst á milli þess að vera viðskiptamenn og andlegir meistarar.  Sjálfshjálparbækur hverskyns, eins og frá Oprha, Deepek Chopra og Brian Tracy eru á mörkum hins andlega og óræða, en gefa loforð um rjúkandi velgengni, eins The Secret, sem er frumspekileg viska sem viðskiptamenn geta nýtt sér til að rjúka upp í virði og velgengni í samfélaginu; ódýr lán, samviskulaus veðsetning, óheiðarleiki og gríðarleg lánsemi spillir heldur ekki fyrir.  Slíkir spekingar heimsóttu landan eins og Tracy sem gekk hér um með bleiktar tennur eins og salt jarðar.
Það er ekki eins og þetta séu einhverjir hassreykingarmenn eða nýaldahippar; við sjáum þessa þróun líka í ýmsum greinum heimstrúarbragðanna.  Kristnir söfnuðir hafa gert út á svokallaða velgengnisguðfræði, þar sem velgengni og heilsa er tengd við ástundun trúar og trúrækni.  Þú þarft ekki annað en að kveikja á Ómega til að æla.  Víða má sjá þessa þróun í hindúisma, einkum í jógahefðinni, þar sem æfarforn viska er tekin og skrumskæld til að laga að græðgisþörfum nútímalegra bumbukarla og kvenna sem hafa ekkert með tíma sinn að gera.  Það má færa rök fyrir því að margt af því sem þessir svo kölluðu lífsþjálfarar sögðu, eins og Chopra og Tracy, megi rekja til hindúismans.  Einkum má rekja slóð Secret frumspekinnar til jógalögmálsins um aðdráttarafl og fráhrindrun.  Það frumspekilögmál segir, að maðurinn dragi að sér, með óbrigðulu afli og nákvæmni allt sem hann hatar og óttast, og allt sem hann þráir og elskar.  Leið jóganna, ólíkt Secret-gaurunum, var að slökkva jafnt á þránni og óttanum, og þar með verða óháður hermdarverkum náttúrunnar á mannskepnunni.  Þetta er svo skrumskælt í Secret útgáfunni, og matreitt þannig að það eina sem þú þarft að gera til að verða ríkur og vinsæll er að breyta gildismati og hugsunarhætti.  Þvílík endemissteypa!
Hvað eigum við t.a.m. að segja við börnin sem þjást á barnaspítala hringsins, eða einstæðu feðurna og mæður sem leita til mæðrastigsnefndar?
Sjálfur er ég trúaður og er mikill andlegur rómantíker og fjölhyggjusinni.  En í kringum uppgang seinustu þriggja áratuga, var búin til heil heimspeki, og jafnvel trúarbrögð til að réttlæta það og styrkja.  Sá sem ekki gekk vel félagslega, hugsaði ekki rétt, var ekki með rétt gildismat, eða var veikur á einhvern hátt, eða jafnvel talinn í sjálfsmyndarkrísu.
Þetta fannst mér alltaf skrítið, þar sem í kringum mig var alltaf fullt af heilbrigðum, góðu og gegnheilu fólki, sem stundum átti ekki til hnífs og skeiðar í góðærinu.
Lífsleiknisþjálfarar spruttu upp á Íslandi eins og gorkúlur, bæði fagmenntaðir og sjálfsskipaðir, sem boðuðu leiðina að farsæld góðærisins.
Það er nokkuð til, að ég tel, sem heitir lánsemi og ólánsemi.  Örlög manna fara ekki eftir verðleikum, heldur bíður það hinsta dags að ráða í af hverju 6 ára börn deyja úr hvítblæði, eða af hverju gegnheilt og gott fólk eiga ekki til hnífs og skeiðar í mesta góðæristímabili mannkynssögunnar.  Hver sem ástæðan er, þá er hún ekki siðferðisleg, og hún er ekki hugarfarsleg.  Hins vegar getum við tamið okkur rétt hugarfar til þeirra hluta sem henta okkur; jafnt góðra hluta og slæmra.  Í því er fólgin viska trúarbragðanna.  Þau segja okkur hvernig við bregðumst við öllu góðu og öllu illu sem á vegi okkar verður; og það sem er mikilvægast, hvernig við bregðumst við fólki í kringum okkur.  Kærleikurinn er ekki eitthvað bull sem býr í brjóstinu, heldur er hann verknaður sem hefur ákveðnar afleiðingar, einkum tilfinningalegar og hugarfarslegar.

Únsan af gulli er nú farin upp yfir þúsund dollara á meðan bandaríkjadollar lækkar en frekar.  Bandaríkjamenn binda vonir við að kínversk eftirspurn muni efla og leiða alþjóðaviðskipti og eftirspurn næstu árin, en kínversk yfirvöld hafa bent á, að erfitt sé að fá kínverskan almenning til að eyða úr efnum fram, en Kínverjar búa við lélegar almannatryggingar, og býr millistéttin við mjög lág laun.  Ef greinaskrifarar í Foreign Affairs hafa rétt fyrir sér, þá búa aðeins 1.6 milljón kínversk heimili við meira en 4.6 milljón íslenskra króna á ári.  Allir málsmetandi aðiljar búast við hruni bandaríkjadollars vegna þeirrar skuldsetningar og peningaprentunar sem undan er gengin.  Áframhaldandi efnahagsaðgerðir Bandaríkjamanna vegna viðvarandi verðhjöðnunar eykur líkur á að dollarinn muni sveiflast niður í sögulegar lægðir.
Málsmetandi aðiljar telja Bandaríkin nú þegar gjaldþrota, og reikna sumir með að þeir muni afskrifa einhliða hluta af skuldum sínum í stað þess að gangast í peningaprentun.  Hingað til hefur peningaprentunin átt sér stað með þeim hætti að Seðlabankinn hefur prentað peninga og keypt skuldir af ríkissjóði.  Annað hvort halda þeir þessu áfram með þeim afleiðingum að dollarinn hrynur, eða þeir afskrifa skuldir sínar einhliða.
Almennt séð kallast það þjóðargjaldþrot.  Skuldir bandaríska ríkisins auk fjárlagahallas þetta árið og ófjármagnaðar almannatryggingar nema um 62 billjónum dollara sem er rúm fjórföld landsframleiðsla.  Við má bæta 7% hallarekstri á ríkissjóði næstu 10 árin sem er um billjón á ári.
Afleiðingar á hruni dollarsins verða gríðarlegar á alþjóðaviðskipti.  Olían verður ódýr vegna þess að hún er versluð í dollurum, og getur það aukið á verðhjöðnunina sem er orðin viðvarandi í heiminum fyrir utan Ísland, Bretland, Íran og nokkur þriðjaheimsríki.
Nú sjáum við að framleiðsla er að aukast í Þýskalandi og Kína, um leið og viðskiptahalli við útlönd eykst í Bandaríkjunum.  Því má ætla að þessi sápukúla sem er á mörkuðum sé vegna aukinnar lántöku Bandaríkjamanna, og þ.a.l. aukinnar neyslu.  Þessi neysla mun ekki endast, því Bandaríkjamenn eru komnir að bjargbrún í lántökum og þegar dollarinn hrynur munu bandarískir neytendur snúast að bandarískum iðnaði.  Það er líka auðvelt að ímynda sér að Bandaríkin muni breytast frá innflutningshagkerfi yfir í það að verða framleiðslu og útflutningshagkerfi á nýjan leik.  Það mun verða þeim mun auðveldara, en að breyta í Þýskalandi, Kína og Japan yfir í neyslu- og skuldarasamfélög.  Þessi þrjú lönd sem er stærstu hagkerfi heims með Bandaríkjunum, búa við menningu, þar sem það er beinlínis ljótt og heimskulegt að skulda.  T. Geithner og Obama breyta þeim hugsunarhætti ekki á fjórum árum.  Þessi umskipti Bandaríkjanna gæti orðið þeim auðveld ef dollarinn hrynur og má reikna með að Evrópuríki munu versla meira frá Bandaríkjunum en þau hafa gert hingað til.  Þetta þýddi katastrófu fyrir útflutningsþjóðir eins og Þýskaland, Kína og Japan, en t.a.m. mun evran standa eftir mjög sterk eftir hrun dollars.  Það gæti orðið banamein þýsks útflutnings, og leiða til meiriháttar árekstra suðurríkjanna innan Evrusvæðisins við norðurríkin, þar sem Evran hefur verið of há fyrir þau hagkerfi í nokkur ár.  Það má færa gildandi rök fyrir því að hrun dollars og styrking evru muni setja alþjóðaviðskipti í alkul, og valda hruni á hlutabréfaviðskiptum í Bandaríkjunum, sem jú eru í dollurum talin.